Pilav Günlüğü
Beyaz Pilav Yapımı
Beyaz pilav, mutfakta en çok yapılan ama en çok da yanlış giden yemeklerden biri. Tarifi üç satır, ama sonucu ya lapa oluyor ya da diri kalıyor. Aslında iş birkaç sabit kurala bakıyor: doğru pirinç, doğru su oranı, doğru bekleme süresi. Aşağıda bu üç kuralı ve ara adımları sırayla anlatıyorum. Bir kez oturttuğunuzda her seferinde aynı sonucu alırsınız.
Malzeme ve Oran Tablosu
Beyaz pilavın kimyası oran üzerinden yürür. Ölçüyü göz kararı yapmayın; bir çay bardağı ya da su bardağı seçip hep aynısını kullanın.
| Malzeme |
Miktar (2 su bardağı pirinç için) |
Not |
| Pirinç |
2 su bardağı |
Baldo veya osmancık |
| Sıcak su veya et suyu |
3 su bardağı |
Baldo için 1,5 kat yeterli |
| Tereyağı |
2 yemek kaşığı |
Yanına 1 kaşık sıvı yağ ekleyin |
| Tuz |
1,5 tatlı kaşığı |
Suyu tadın, hafif tuzlu olmalı |
| Şehriye (isteğe bağlı) |
1 yemek kaşığı |
Tel şehriye tercih edin |
Pirinç türü seçimi tek başına bir konu. Baldo iri taneli ve nişastası dengelidir, yeni başlayan için en affedici seçenek. Osmancık daha ince tanelidir, suyu biraz daha az alır. Pilavlık pirinç çeşitlerinin farkını ayrıntılı anlatan pirinç seçimi rehberine de göz atmanız işinizi kolaylaştırır.
Hazırlık: Yıkama ve Bekletme
Beyaz pilavda tanelerin birbirinden ayrılması, yüzeydeki serbest nişastanın uzaklaştırılmasıyla olur. Bu yüzden hazırlık kısmını atlamayın.
- Pirinci geniş bir kaba alın, üzerini geçecek kadar ılık su koyun.
- Elinizle nazikçe karıştırın. Su bulanacak, döküp yenisini koyun.
- Su neredeyse berrak gelene kadar 3-4 kez tekrarlayın.
- Son suyu koyup içine bir tatlı kaşığı tuz atın, 20-30 dakika bekletin.
- Süzgeçte iyice süzün, 5 dakika kadar suyunun akmasını bekleyin.
Uyarı: Pirinci ovalamayın ve kaşıkla sertçe karıştırmayın. Tane kırılırsa o kırıklar tencerede nişasta salıp pilavı yapıştırır. Sıcak suda bekletmek de aynı hataya yol açar; ılık su yeterli.
Bekletme neden işe yarıyor?
Tuzlu ılık suda duran pirinç tanesi içine su alır, gövdesi güçlenir. Tencerede daha kısa sürede pişer, dolayısıyla dışı fazla dağılmaz. Aceleniz varsa süreyi 10 dakikaya düşürebilirsiniz, ama tamamen atlamayın.
Pişirme Adımları
Kalın tabanlı, dar ve derin bir tencere seçin. Geniş tencerede su hızlı buharlaşır, alt taraf yanar.
- Tereyağı ve sıvı yağı tencerede eritin. Şehriye kullanacaksanız pembeleşene kadar kavurun.
- Süzülmüş pirinci ekleyin. Kısık ateşte 2-3 dakika çevirin; taneler yağı emsin ve şeffaflaşmaya başlasın.
- Sıcak suyu tek seferde dökün. Soğuk su ısı şokuna yol açar, tane çatlar.
- Tuzu atın, bir kez karıştırın ve bir daha karıştırmayın.
- Kaynayınca ateşi en kısığa alın, kapağı kapatın. 12-15 dakika pişirin.
- Kapağı hızlıca açıp bakın: su tamamen çekilmiş, yüzeyde küçük delikler oluşmuş olmalı.
- Ocağı kapatın. Kapağın altına temiz bir mutfak bezi sıkıştırın ve 15 dakika demlendirin.
- Servisten hemen önce çatalla, alttan yukarı doğru kabartın.
Demlenmeyi atlamak, iyi pişmiş bir pilavı bile bozar. O 15 dakikada tanelerin içindeki nem eşitlenir. Kaşıkla değil çatalla karıştırın; kaşık taneyi ezer.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
- Lapa oldu: Su fazlaydı ya da karıştırdınız. Kapağı açıp en kısık ateşte birkaç dakika buharını salın. Sonraki denemede suyu yarım bardak azaltın.
- Taneler diri kaldı: Su yetmedi. Yarım çay bardağı kaynar su gezdirip kapağı kapatın, 10 dakika daha demlendirin.
- Dibi tuttu: Ateş yüksekti veya tencere ince tabanlı. Yanmış kısma dokunmadan üst tarafı başka kaba alın.
- Tuzsuz kaldı: Sonradan tuz eklemek işe yaramaz, tanelere işlemez. Suyu döktüğünüzde bir kaşık alıp tadın.
- Tanecikler topaklandı: Yıkama eksik kalmış. Suyun berraklaşmasını gerçekten bekleyin.
Saklama ve ısıtma
- Pilav oda sıcaklığında uzun süre beklememeli; soğuduktan sonra buzdolabına alın.
- Kapalı kapta 2 gün rahat durur.
- Isıtırken üzerine bir kaşık su serpip kapağı kapatın. Kuru ısıtma taneyi sertleştirir.
- Dondurmak isterseniz porsiyonlayıp poşetleyin, doğrudan buharda çözün.
Nerede Kullanılır, Nasıl Çeşitlenir?
Beyaz pilav tek başına yan yemek, ama aynı zamanda bir taban. Bu tabanı öğrendikten sonra üzerine kolayca inşa edebilirsiniz:
- Suyun yarısını et veya tavuk suy